Tìm kiếm  
 
Bạn thấy website này thế nào



Lượt Truy Cập
965,155
Nghệ thuật chớp thời cơ của Đảng ta trong Cách mạng tháng tám 1945

Ths. Thân Thị Cương

GV. Khoa Xây Dựng Đảng

 

Dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam (khi đó là Đảng Cộng sản Đông Dương), nhân dân ta đã đứng lên đấu tranh lật đổ ách thống trị hơn 80 năm của chế độ thực dân Pháp và chế độ phong kiến đã tồn tại hàng nghìn năm, mở ra một thời kỳ mới cho dân tộc ta - kỷ nguyên độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội. Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám là một nghệ thuật chớp thời cơ, sự khéo léo, linh hoạt của Đảng ta để cuộc cách mạng giành được thắng lợi ít đổ máu nhất. Vậy thời cơ cách mạng là gì và Đảng ta đã chớp thời cơ để giành thắng lợi ra sao?

 Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin thì thời cơ trong cách mạng hay tình thế cách mạng có ba nhân tố chủ yếu sau:

Thứ nhất: Giai cấp thống trị đã suy yếu, khủng hoảng đến mức không thể tiếp tục thống trị bằng những phương thức cũ được nữa.

Thứ hai: Các giai cấp và tầng lớp bị trị bên dưới cũng rơi vào tình trạng cơ cực, bị bần cùng không thể chịu đựng được nữa, không thể sống nổi nữa. Mâu thuẫn đã gay gắt đến cực độ và quần chúng đã sẵn sàng đi tới hành động giải phóng.

Thứ ba: Tầng lớp, bộ phận trung gian, những người tri thức yêu nước có tư tưởng dân chủ tiến bộ, những người có tinh thần dân tộc, kể cả một bộ phận trong giai cấp hữu sản nhưng gần với quần chúng, nhận thức được xu thế lịch sử, ngã về phía cách mạng, tương quan lực lượng có lợi cho phía cách mạng. Đội tiên phong của cách mạng.

Để chớp được thời cơ trong cuộc cách mạng Tháng Tám năm 1945, Đảng ta đã có một quá trình chuẩn bị về mọi mặt và dự đoán thời cơ rất khoa học. Ngay trong hội nghị Trung ương lần thứ tám Ban Chấp hành Trung ương, dưới sự chủ trì của đồng chí Nguyễn Ái Quốc, tại Pắc Pó, Cao Bằng, nghị quyết đã dự báo một cách chính xác cuộc chiến tranh thế giới thứ hai và hệ lụy của nó: “Nếu cuộc đế quốc chiến tranh lần trước đẻ ra Liên Xô, một nước xã hội chủ nghĩa, thì cuộc đế quốc chiến tranh lần này sẽ đẻ ra nhiều nước xã hội chủ nghĩa, sẽ do đó cách mạng nhiều nước thành công…” 1. Đó là một khả năng xuất hiện thời cơ đến với nhiều nước, trong đó có nước ta. Sự phân tích chính xác, khoa học mâu thuẫn trong hàng ngũ kẻ thù đã tạo thế chủ động cho ta khi xuất hiện tình thế. Ngày 9-3-1945, nổ ra cuộc đảo chính Nhật - Pháp, Đảng ta không bất ngờ mà ngược lại đã chủ động vạch ra những nhiệm vụ chiến lược, sách lược sát đúng với tình hình. Ngay trong đêm Nhật - Pháp bắn nhau, ngày 12-3-1945, Hội nghị Thường vụ mở rộng đã họp và đề ra Chỉ thị “Nhật - Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta” . Trong bản Chỉ thị đó đã dự báo thời cơ của nhân dân ta vùng dậy đấu tranh, đó là: “Quân Đồng minh vào Đông Dương đánh Nhật và Nhật đầu hàng quân đồng minh”. Đúng như dự báo của bản chỉ thị, sau khi Hồng quân Liên Xô tiêu diệt một triệu quân Quan đông của Nhật ở Đông Bắc Trung Quốc và Mỹ ném 2 quả bom nguyên tử xuống hai thành phố lớn nhất của Nhật. Hội đồng tối cao chiến tranh của Nhật đã họp bàn về các điều kiện chiến tranh theo tuyên bố Pôtxđam. Đúng giữa trưa ngày 15-8-1945, Nhật hoàng tuyên bố đầu hàng các lực lượng Đồng minh trên sóng phát thanh của Nhật. Như vậy, thời cơ xuất hiện như khả năng mà Đảng ta đã dự báo. Thời cơ có một không hai của dân tộc ta đã đến, bởi vậy: “dù phải đốt cháy cả dãy “Trường Sơn cũng phải giành cho được độc lập!” (Lời của lãnh tụ Hồ Chí Minh nói với Võ Nguyên Giáp ở nán Nà Lừa). Lập tức Trung ương Đảng và Tổng bộ Việt Minh thành lập Ủy ban khởi nghĩa toàn quốc. Ủy ban khởi nghĩa toàn quốc ra quân lệnh số 1, trong đó có đoạn viết: “Giờ tổng khởi nghĩa đã đánh! Cơ hội có một cho quân, dân Việt Nam cùng giành lấy quyền độc lập của nước nhà…Chúng ta phải hành động cho nhanh với một tinh thần vô cùng quả cảm, vô cùng thận trọng!.. Cuộc thắng lợi hoàn toàn nhất định sẽ về ta”2.

 Như trên đã nói về thời cơ cách mạng, thời cơ chỉ xuất hiện và tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định. Trong cuộc cách mạng tháng Mười Nga, thời cơ chỉ xuất hiện trong vòng 24 giờ. Còn trong cuộc cách mạng Tháng Tám, thời cơ chỉ tồn tại một cách khách quan trong vòng 20 ngày, từ khi Nhật đầu hàng quân Đồng minh (15-8-1945), đến khi quân Đồng minh vào giải giáp quân đội Nhật (15-8-1945). Nếu đứng lên giành chính quyền trước ngày 15-8-1945 hay sau ngày 9-5-1945 thì khả năng giành thắng lợi rất ít. Vì, trước ngày 15-8, Nhật hoàng còn rất mạnh, còn sau ngày 9-5, khi đó trên đất nước ta sẽ xuất hiện rất nhiều lực lượng bất lợi cho cách mạng như: Quân Tưởng ở miền Bắc, quân Anh ở miền Nam và nhiều lực lượng phản động khác. Chỉ có thể giành thắng lợi trong khoảng thời gian khắc nghiệt này. Vì thế, Hội nghị đại biểu toàn quốc họp tại Tân Trào từ ngày 14 đến ngày 15-8-1945, đã đi đến kết luận: “Những điều kiện khởi nghĩa ở Đông Dương đã chín muồi”, phải “kịp thời hành động không được bỏ lỡ”. Ngay đêm ngày 13-8-1945, Ủy ban khởi nghĩa ra quân lệnh số 1, hạ lệnh khởi nghĩa: Hiệu triệu toàn dân đứng lên khởi nghĩa giành chính quyền. Tiếp theo đó, ngày 16-8-1945, tại Tân trào Đại hội quốc dân họp nhiệt liệt tán thành chủ trương Tổng khởi nghĩa của Đảng và ra 10 chính sách của Việt Minh, thông qua lệnh Tổng khởi nghĩa, quyết định Quốc kỳ nền đỏ sao vàng, quốc ca và bầu Chính phủ lâm thời. Chủ tịch Hồ Chí Minh kêu gọi đồng bào: “Giờ quyết định cho vận mệnh dân tộc đã đến. Toàn quốc đồng bào hãy đứng dậy đem sức ta mà tự giải phóng cho ta”3. Dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhân dân cả nước đã đồng loạt đứng dậy, tiến hành cuộc khởi nghĩa giành chính quyền trong cả nước. Ngày 19-8-1945, khởi nghĩa thắng lợi ở thủ đô Hà Nội. Ngày 23-8, khởi nghĩa thắng lợi ở Huế và các thị xã… Ngày 25-8-1945, khởi nghĩa giành thắng lợi ở Sài Gòn - Chợ Lớn… chỉ trong vòng 15 ngày cuối Tháng Tám cuộc khởi nghĩa đã giành thắng lợi hoàn toàn. Lần đầu tiên trong lịch sử, chính quyền cả nước thuộc về nhân dân. Cuộc cách mạng Tháng Tám mà Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh phát động, như cơn sóng thần, đã cuốn phăng đi chính quyền phát xít Nhật và tay sai. Ngày 30-8-1945, vua Bảo Đại đọc chiếu thoái vị và tuyên bố: “thà làm dân một nước tự do, còn hơn làm vua một nước nô lệ”.

 Ngày 2-9-1945, tại Quảng trường Ba đình lịch sử, Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt Chính phủ lâm thời đọc bản Tuyên ngôn Độc lập, tuyên bố nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa ra đời.

Tóm lại, thành công của Cuộc cách mạng Tháng Tám 1945, chúng tỏ Đảng ta, đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh có tầm nhìn vượt trước thời gian, xác định đúng thời cơ, chuẩn bị tốt mọi mặt để lãnh đạo cuộc tổng khởi nghĩa thành công. Đó là một nghệ thuật chớp thời cơ của Đảng ta. Vì vậy, cuộc cách mạng tháng Tám 1945 đã diễn ra cách đây hơn 60 năm nhưng tinh thần cuộc cách mạng vẫn như một động lực thôi thúc mỗi người dân Việt Nam hãy vượt qua những khó khăn của hiện tại, hướng tới tương lai, thực hiện thành công sự nghiệp đổi mới dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam.

 

 

 

 


[1] Văn kiện Đảng toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, H. 2000, t7, tr. 100.

2Văn kiện Đảng toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, H. 2000, t.3, tr. 140,141.

3 Hồ Chí Minh toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia. H.2002, t3, tr.554.

Các tin mới hơn
Một số bài học kinh nghiệm từ Công tác xây dựng Đảng tại chi bộ Dân vận thời gian qua (08/09/2017)
Một số yếu tố tác động đến việc ban hành quyết định hành chính nhà nước từ thực tiễn giảng dạy chuyên đề: Quyết định hành chính nhà nước ( chương trình chuyên viên chính) (08/09/2017)
Giá trị và ý nghĩa thời sự của tác phẩm “Tự chỉ trích” (08/09/2017)
Công đoàn trường Chính trị tỉnh Hải Dương với việc chăm lo và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động (26/07/2017)
Một số giải pháp nâng cao chất lượng giảng dạy của giảng viên khoa Nhà nước và pháp luật (26/07/2017)
Các tin cũ hơn
Phát huy sức mạnh của nhân dân trong cách mạng Tháng Tám và ý nghĩa thực tiễn cho công cuộc đổi mới hiện nay (23/08/2013)
Một số điểm mới nghị quyết Hội nghị Trung ương 7 (Khóa XI) về “Tăng cường và đổi mới sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác dân vận trong tình hình mới” (23/08/2013)
Trường Chính trị tỉnh Hải Dương thực hiện tốt công tác xây dựng Đảng và tổ chức đoàn thể, xây dựng cơ quan, Đảng, đoàn thể trong sạch vững mạnh (14/08/2013)
Biển Đông, Biển đảo Việt Nam, bức thành lũy bảo vệ tổ quốc từ xa (12/08/2013)
Đổi mới phong cách làm việc (04/08/2013)
Thông báo